KRONİK HASTALIK TSUNAMİSİ
Kronik hastalıkların ardındaki etkenleri anlamak, sağlığı korumada neden önemli? Uzman Dr. Mustafa Çalık, hastalıklara bütüncül yaklaşımın önemini ve sağlıklı yaşam için dikkat edilmesi gereken noktaları Gündem42 okurları için kaleme aldı.
Günümüzün en önemli sağlık sorunlarını büyük oranda kronik hastalıklar oluşturuyor ve bu hastalıklar maalesef bir tsunami gibi yaklaşıyor. Kanser, otoimmün hastalıklar, viral enfeksiyonlar gibi bağışıklık sistemini ilgilendiren hastalıklar, astım, KOAH gibi kronik solunum hastalıkları, diyabet ,obezite gibi metabolik-hormonal hastalıklar , kalp yetmezliği, damar sertliği/tıkanıklığı, hipertansiyon gibi kalp damar hastalıkları , kanser, kronik yorgunluk ,depresyon, anksiyete bozukluğu , alerji, karaciğer yağlanması, bağırsak sorunları , cilt sorunları , parkinson, alzheimer, otizm spektrum bozukluğu, brain fog (beyin sisi), lipödem gibi yaşam kalitesini düşüren onlarca sorun toplum sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor.
Peki, bu korkutucu artışın esas nedenleri neler? Çözümü konusunda ufukta bir ışık görünüyor mu? Yoksa sağlığımıza yanlış pencereden mi bakıyoruz? Paradigma mı yanlış?
Hastalığı Buluyoruz Ama "Nedenini" Aramıyoruz
Bu soruların yanıtı, büyük oranda insan sağlığına yaklaşım tarzımızla ilgili. Konvansiyonel tıp anlayışımız ile hastayı değerlendirirken şikâyeti dinliyor, hastalığı (tanıyı) tespit ediyoruz. Ancak bu semptomların neden oluştuğunu, arka planda nasıl bir sürecin işlediğini ve hangi faktörlerin etkileşimiyle ortaya çıktığını pek dikkate almıyor ve araştırmıyoruz.
Kronik hastalıklar aslında tanı konulduğu o zamanda oluşmaz. Pek çok faktörün uzun süre vücudu yıpratmasıyla olgunlaşır ve muayene/tetkik sonucu klinik bir isim alır. Yani tanı konulduğu an, hastalık sadece su yüzüne çıkmıştır; buzdağının görünmeyen kısmı çok daha eskilere dayanır.
Buzdağının Altındaki Kök Sebepler
Hastalığı oluşturan bu faktörler, yani kök sebepler kişiden kişiye değişmekle birlikte genel olarak genetik, epigenetik ve çevreseldir. Bizi hasta eden zemine bütüncül olarak baktığımızda karşımıza genellikle şu kök sebepler çıkıyor:
- Zihinsel Nedenler: Kronik stres ve kronik olumsuz duygular
- Beslenme Sorunları: Asidik, endüstriyel, işlenmiş ve besin değeri yetersiz beslenme
- Bağırsak Sorunları: Gaz, şişkinlik, kabızlık, geçirgen bağırsak ve mikrobiyota bozuklukları
- Karaciğer Yağlanması: Özellikle karaciğer yorgunluğu ve yağlanması
- Yaygın Mikrobesin Eksiklikleri: D vitamini başta olmak üzere kritik vitamin ve mineral eksiklikleri
- Yaşam Tarzı: Kalitesiz uyku ve bedenin toksik kirlenmesi (ağır metaller, kozmetikler, zirai ilaçlar vb.)
- Yetersiz Detoks: Vücudun toksinlerden ve atık maddelerden kendini arındıramaması.
Bütüncül Yaklaşım Ne Sağlar?
İşte Bütüncül Yaklaşım, hastayı değerlendirirken mevcut şikayetlerin ötesine geçip bu kök sebepleri araştırmayı ve tedaviye dahil etmeyi hedefler.
Örneğin; bir kişide B12 eksikliği varsa, bütüncül yaklaşım sadece B12 takviyesi verip konuyu kapatmaz. "Bu hastada B12 neden eksik?" sorusunun peşine düşer: Beslenme yetersizliğine bağlı alım eksikliği mi? Mide asidi mi az? Gastrit veya ülser mi var? Yoksa kronik stres ince bağırsaktaki emilimi mi bozuyor? Ya da vücudun yoğun kronik iltihabından dolayı b12 tüketimi mi fazla?
Hastayı bütüncül olarak değerlendirdiğimizde sadece bir organı veya dokuyu ele almayız. Sistemlerin birbirleriyle ilişkisini, yaşam tarzını, zihinsel durumu ve detoks kapasitesini de inceleriz. En önemlisi, hasta bu süreçte kendi vücudu hakkında farkındalık sahibi olmaya başlar. Fark eden insan, çok daha rahat iyileşir ve sağlıklı bir yaşam rotasına girer.
Bu Köşede Ne Yapacağız?
Kronik hastalıklar ve sağlıklı yaşam üzerine bilimsel ve bütüncül perspektifle yazılar yazacağız; hastalıkların birer "sonuç" olduğunu “sebepleri" tedavi etmeden hastalıkların kalıcı olarak iyileşemeyeceğinin farkındalığını oluşturacağız. Bu köşede amacım elbette size mucize çözümler sunmak değil; sağlığımızı daha iyi anlamamıza, doğru soruları sormamıza ve bilimsel bilgi ışığında daha bilinçli kararlar vermemize katkıda bulunmaktır.
Toplum sağlığının en önemli koşulunun, bireyin sağlığı konusunda farkındalık kazanması ve inisiyatif alması olduğunu 30 yılı aşkın hekimlik tecrübem bana gösterdi.
Her hafta kronik hastalıkların kök sebeplerini ve sağlıklı yaşamın inceliklerini inceleyecek ve hastalıklardan korunmanın bilimsel yollarını konuşacağız. Sağlıkla kalın...

